برونشیت

علائم اولیه برونشیت (التهاب مجاری هوایی بزرگ ریه) ممکن است مانند سرماخوردگی به نظر برسد،اما بر خلاف سرماخوردگی علائم ادامه خواهد یافت، مگر اینکه برای درمان به نزد دکتر بروید.

برخی از علائم هشداردهنده برونشیت اینها هستند:

*سرفه مداوم که در شب بدتر می‌شود، و ممکن است خشک یا خلط‌‌‌دار یا تحریک‌کننده باشد؛ و تا دو هفته طول بکشد.

*تنگی تنفس، خس خس هنگام نفس کشیدن، یا احساس فشار بر روی قفسه سینه.

*صدای تلق و تلوق در قفسه سینه.

*تب.گلودرد یا احساس سوزش در گلو.

برونشیت،علائم و درمان... برونشیت Bronchitis

التهاب در گذرگاه های هوا یا لوله های نایژه (برونش) که به ریه ها ختم میشود، به طور معمول به عنوان برونشیت شناخته میشوند این حالت ممکن است حاد یا مزمن باشد که تاثیرات بلند مدتی بر ریه ها میگذارد. برونشیت حاد معمولا بدنبال عفونت های دستگاه تنفسی همچون سرماخوردگی حاصل میشود. برونشیت مزمن اغلب از تحریک مداوم ریه ها توسط دود و آلودگی های محیطی بوجود میآید.


علائم :
ممکن است ترشح بیش از حد موکوس از سلول های تولید کننده ی موکوس، سبب سرفه، تنفس با صدای خس خس و نفس نفس زنان گردد. در برونشیت مزمن ساده، غده ترشخ کننده موکوس تمایل به بزرگ شدن دارد. سرفه حداقل برای سه ماه ادامه دارد و علائم برای حداقل دو سال باقی میماند. در برونشیت مزمن مسدود کننده، لوله های نایژه ای آنقدر متورم میگردند که تنگ و باریک میشوند. تنفس نفس نفس زنان ممکن است شروع شود. و با سرفه های مزمن همراه گردد.

درمان مرسوم :
جهت برطرف نمودن سرفه، داروهای ضد سرفه و داروهای آنتی بیوتیک جهت درمان هرگونه عفونت باکتریایی تجویز میگردد. داروهای استنشاقی که مسیر تنفسی را باز میکند، تسکین دهنده ی علائم برونشیت مزمن هستند. برای این حالت، درمان پزشکی بلند مدت، اغلب لازم میباشد.

غذاهای مفید :
مطالعات جمعیتی بر دریافت و تغذیه اشخاص و نوع بیماری که آشکار میکنند نشان میدهد که مصرف کنندگان سبزیحات با خطر کمتری از ابتلا به برونشیت مزمن، مواجهند. دریافت بالای سبزیجات به صورت مصرف بیش از هفت بار در هفته تعیین میگردد.

هویج ها، سیب زمینی شیرین، زردآلوها، انبه ها و سبزیجات سبز منابع غنی از بتاکاروتن هستند. مطالعات تحقیقاتی جمعیتی نشان داده است که در مصرف کنندگان مقادی بالای بتاکاروتن، وقعوع برونشیت مزمن پایین است. این امر نشان میدهد که مصرف بالای سبزیجات، بدن را از این بیماری محافظت مینماید.

آووکادو، سبزیجات پربرگ و سبز و سریالهای غلات کامل بهترین منابع ویتامین ای میباشند که علیه برونشیت از بدن حمایت میکنند. ماهی ماکرل، سالمون قرمز کنسرو شده، ماهی آنچووی، شیر پر چرب، پنیر و زرده تخم مرغ، تامین کننده های ویتامین آ هستند. که اگر این سطوح ویتامین در بدن افت کند، بتاکاروتن در بدن به ویتامین آ تبدیل میگردد.

تحقیقات در مورد مکملهای ویتامین آ نشان داده شده است که حتی افراد سیگاری سالم هم در مسیر تنفسی خود دچار کمبود ویتامین آ هستند. از این رو عاقلانه است که افراد سیگاری، به طور منظم غذاهای حاوی ویتامین آ و بتاکاروتن مصرف نمایند. انواع ماهی ها و خرچنگ، تامین کننده اسیدهای چرب امگای 3 هستند این اسیدهای چرب با واکنشهای التهابی بدن تداخل کرده و باعث تسکین حالت التهابی میگردد. تحقیقات نشان داده است که اسیدهای چرب امگا 3 یافت شده در روغن های ماهی ممکن است علیه برونشیت مزمن محافظت میکند. این محافظت ممکن است از تداخل اسیدهای چرب با آسیب التهابی که معمولا توسط سیگار ایجاد میگردد، ناشی گردد.

پرهیــــــــــــز غذایی :
از رژیمی که دچار فقر غذاهای پروتئینی، سبزیجات و میوه هاست، باید پرهیز نمود. دریافت غذاهای یکواخت که حاوی تنوع پایین با دامنه وسیع از فرآورده های تازه است، باید جایگزین گردد. سبزیجات و میوه های یخ زده، جانشین قابل قبولی برای سبزیجات رسیده و تازه است.

عوامل:

برونشیت مزمن با استشمام موادی که نای و نایژه را اذیت می کند ایجاد می شود. ازجمبه متداول ترین این مواد، دود سیگار است. انجمن ریه در امریکا برآورد می کند که 80 تا 90 درصد از کلیه موارد برونشیت مزمن از کشیدن سیگار ناشی می شود. این بیماری تا چند وقت پیش بیشتر درمیان آقایان اتفاق می افتاد تا خانم ها. اما تعداد خانم هایی که به این بیماری مبتلا می شوند نیز روز به روز در حال افزایش است. سایر موادی که نای و نایژه را اذیت می کند، شامل بخارهای شیمیایی، آلودگی هوا و سایر مواد موجود در هوا مثل گرد و خاک می شود.

برونشیت مزمن در طول زمان به تدریج پیشرفت می کند. این بیماری با ایجاد تغییر در مژک ها اتفاق می افتد. مژک ها پیش آمدگی های نازک و مو مانند هستند که در خط نای و نایژه قرار می گیرد. این مژک ها به جلو و عقب موج می خورند و خلط ها را در گذرگاه هوا حمل می کنند. دود سایر تحریک کننده ها می توانند به مژک ها آسیب برسانند و باعث شوند که آنها توانایی خورد در جابه جا کردن خلط را به طور طبیعی از دست بدهند. گذرگاه های هوا باریک شده و با خلط بسته می شوند. بیمار دچار مکشل تنفسی می شود چون نمی تواند هوای کافی به ریه های خود برساند. درنتیجه برونشست مزمن منجر به بیماری بسیار جدی تر و خطرناک تر شده که آمفیزم نام دارد.

علائم:

برونشیت حاد معمولاً با علائمی شبیه به سرماخوردگی آغاز می شود، مثل آبریزش بینی، عطسه کردن و سرفه های خشک. اما، این سرفه ها خیلی زود عمیق تر و دردناک تر می شود. سرفه، خلطی سبز-زرد رنگ ایجاد می کند که حاوی خون، بزاق، سلول های مرده و سایر مواد می باشد. تب تا 102 درجه فارنهایت در این بیماری کاملاً طبیعی است. سرفه ها همچنین می تواند با خس خس هم همراه شود.

درموارد ساده تر از برونشیت حاد، بیشتر علائم در سه تا پنج روز ناپدید می شوند. سرفه ها باقی مانده و ممکن است تا چند هفته ادامه پیدا کند. برونشیت حاد معمولاً با یک عفونت و بیماری باکتریایی همراه می شود که علائم خاص خود از قبیل تب، و احساس بیماری را دارد. عفونت باکتریایی را می توان با آنتی بیوتیک درمان کرد. اما معمولاً دربرابر عفونت های ویروسی اصلی موثر نیستند.

اولین نشانه برونشیت مزمن، سرفه خفیف است که سرفه سیگاری ها نامیده میشود. این سرفه می تواند کمی خلط هم ایجاد کند. خس خس کردن و تنگی نفس نیز میتواند همراه با این سرفه ایجاد شود. با پیشرفت بیماری، تنفس دشوارتر می شود. بیمار احساس می کند که باید فعالیت خود را کمتر کند. بدن دیگر نمی تواند اکسیژن کافی را بگیرد درنتیجه تغییراتی در ساخت خون پدید می آید.

تشخیص:

برای تشخیص برونشیت، پزشک ابتدا تاریخچه سلامتی فرد و علائم وی را بررسی میکند. سپس با گوشی طبی به سینه بیمار گوش می دهد. برخی صداهای خاص نشان دهنده باریک شدن راه هواست. این صداها شامل صدای خس خس و ترق ترق می شود.

آزمایش کشت خلط انجام می شود، به ویژه درمواقعی که رنگ خلط سبز شده باشد و خون در آن دیده شود. کشت به پزشک امکان می دهد که تعیین کند چه باکتری در خلط بیمار موجود است. سپس می تواند تصمیم بگیرد که برای کشتن این باکتری ها چه دارویی باید تجویز شود.

اولین قدم برای انجام کشت خلط این است که اجازه بدهید بیمار با سرفه کمی خلط تولید کند. آنگاه نمونه گرفته شده و 2 تا 3 روز در یک محیط گرم قرار داده می شود. تحت این شرایط باکتری به سرعت رشد می کند و تشخیص آن ساده می شود. خلط را میتوان از طریق برونکوسکوپی هم به دست آورد. در این فرایند، ابتدا داروی بیهوشی به بیمار داده می شود. سپس لوله ای به راه هوا فرستاده شده و نمونه خلط گرفته میشود.

قدم دیگر در تشخیص برونشیت آزمایش عملکرد ریه است. این مرحله با استفاده از دسگاه تنفس سنج انجام می گیرد. این آزمایش بسیار ساده، سریع و بدون درد است و معمولاً در مطب پزشک انجام می شود. اگر عملکرد ریه کمتر از 80 درصد باشد میتواند نشانه ابتلا به برونشیت یا یک بیماری ریوی دیگر باشد.

بسیاری از بیماری های ریوی علائم مشابهی دارند. برای تشخیص صحیح بیماری پزشک باید آزمابشات دیگر مثل رادیولوژی سینه، ثبت ضربان قلب و یا آزمایش خون از بیمار بگیرد.

درمان:

موارد خفیف برونشیت حاد مانند یک سرماخوردگی ساده درمان می شوند. به بیمار گفته می شود که به حد کافی مایعات مصرف کند، استراحت کند و سیگار نکشد. برای بالا بردن رطوبت هوا نیز باید از دستگاه های مرطوب کننده هوا استفاده شود. استامینوفن نیز باید برای تخفیف درد و تب استفاده شود. برای بچه ها نباید از آسپیرین استفاده شود چون ممکن است بیماری های جدی مثل سندرم ری اتفاق بیفتد.

سرفه هایی که همراه با خلط باشند نباید درمان شوند چون به این طریق می توان خلط موجود در ریه ها را بیرون کشید. اگر این خلط ها از این طریق خارج نشوند، در ریه جمع شده و ره هوا را می بندند. داروهای ضد سرفه برای موارد سرفه های خشک میتواند مورد استفاده قرار گیرد.

بیماران مبتلا به برونشیت با مصرف داروهای اکسپکتورانت برای سرفه، کمی آرام میگیرند. درحالیکه این داروها سرفه را کاهش نمی دهد، بلکه خلط را در ریه رقیق تر کرده درنتیجه بیرون آمدن آن از طریق سرفه آسانتر می شود.

عفونت های باکتریایی نیز ممکن است همراه با برونشیت حاد ایجاد شوند. این عفونت ها را می توان با آنتی بیوتیک درمان کرد. مهمترین نقش آنتی بیوتیک ها زمانی حاصل می شود که کل میزان تجویز شده مورد استفاده قرار گیرد.

برونشیت مزمن: درمان برونشیت مزمن کمی پیچیده است و به مرحله بیماری و وجود سایر مشکلات سلامتی بستگی دارد. اولین قدم مهم ترک سیگار و جلوگیری از خوردن دود سیگار افراد دیگر و آلودگی هوا است. داشتن برنامه منظم برای ورزش نیز اهمیت زیادی دارد.

دارو درمانی با برونکودیلاتورا آغاز می شود. این داروها عضلات لوله های نای را آرام کرده و اجازه می دهد هوا راحت تر عبور  و مرور کند. از جمله برونکودیلاتورهای متداول عبارتند از: آلبوترول albuterol، متاپروترنول metaproterenol. این داروها را می توان از طریق دهان یا استنشاقی مورد استفاده قرار داد. داروهای ضد التهابی نیز برای کاهش التهاب و آماس بافت های راه هوا تجویز می شوند. کورتیکوستیروئید ها مثل پردنیزون را نیز می توان از طریق دهان یا تزریق مورد استفاده قرار داد. سایر استیروئیدها استنشاقی هستند. استفاده طولانی مدت از این استیروئیدها می تواند عوارض جنبی جدی داشته باشد ازاینرو باید از آن پرهیز کرد.

برای کاهش میزان تولید خلط داروهایی خاص موجود است. ایپراتروپیوم Ipratropium یکی از این داروهاست. در مراحل آخر بیماری، بیماران ممکن است نیاز به اکسیژن اضافی از مخزن اکسیژن از طریق ماسک پیدا کنند. در این مراحل همچنین نیاز به بستری شدن بیمار نیز دیده می شود.

درمان های جایگزین:

تمرکز درمان های جایگزین، یک رژیم غذایی سالم است که سیستم ایمنی بدن را تقویت کند. تعدادی داروهای گیاهی نیز برای درمان برونشیت توصیه می شوند. این داروها شامل استنشاق اوکالیپتوس یا برخی روغن های خاص دیگر در بخار داغ و نوشیدن پای درست شده از بوصیر و بادیان رومی می باشد. آب درمانی، استفاده از آب و بخارهای آب، نیز می تواند به تمیز کردن سینه و تحریک سیستم ایمنی بدن کمک کند.

پیش بینی بیماری:

با درمان، برونشیت حاد معمولاً طی یک تا دو هفته بهبود می یابد. اما سرفه هایی که همراه با این بیماری ایجاد می شوند می توانند تا هفته ها ادامه پیدا کنند. برعکس، برونشیت مزمن بیماری پیشرونده است. پیشرفت های خفیف ممکن است دیده شود اما در طولانی مدت هیچ درمانی برای آن موجود نیست. این بیماری معمولاً به آمفیزم یا سایر بیماری های ریوی تبدیل می شود که همه آنها تقریباً کشنده هستند.

پیشگیری:

بهترین راه برای پیشگیری از ابتلا به برونشیت، شروع نکردن به سیگار یا ترک آن است. افراد سیگاری ده مرتبه بیشتر از سایرین از این بیماری و سایر اختلالات ریوی جان میسپارند. از سایر محرک های محیطی مثل مواد شیمیایی موجود در آلاینده های هوا نیز باید پرهیز شود. واکسن زدن نیز می تواند افراد را از ابتلا به برخی بیماری های خاص ریوی مثل سینه پهلو و آنفولانزا محافظت کند.

برونشیت ، غذاهای مفید و پرهیز غذایی

درمان مرسوم :

جهت برطرف نمودن سرفه، داروهای ضد سرفه و داروهای آنتی بیوتیک جهت درمان هرگونه عفونت باکتریایی تجویز میگردد. داروهای استنشاقی که مسیر تنفسی را باز میکند، تسکین دهنده ی علائم برونشیت مزمن هستند. برای این حالت، درمان پزشکی بلند مدت، اغلب لازم میباشد.

غذاهای مفید :

مطالعات جمعیتی بر دریافت و تغذیه اشخاص و نوع بیماری که آشکار میکنند نشان میدهد که مصرف کنندگان سبزیحات با خطر کمتری از ابتلا به برونشیت مزمن، مواجهند. دریافت بالای سبزیجات به صورت مصرف بیش از هفت بار در هفته تعیین میگردد.

هویج ها، سیب زمینی شیرین، زردآلوها، انبه ها و سبزیجات سبز منابع غنی از بتاکاروتن هستند. مطالعات تحقیقاتی جمعیتی نشان داده است که در مصرف کنندگان مقادیر بالای بتاکاروتن، وقوع برونشیت مزمن پایین است. این امر نشان میدهد که مصرف بالای سبزیجات، بدن را از این بیماری محافظت مینماید.

آووکادو، سبزیجات پربرگ و سبز و سریالهای غلات کامل بهترین منابع ویتامین ای میباشند که علیه برونشیت از بدن حمایت میکنند. ماهی ماکرل، سالمون قرمز کنسرو شده، ماهی آنچووی، شیر پر چرب، پنیر و زرده تخم مرغ، تامین کننده های ویتامین آ هستند. که اگر این سطوح ویتامین در بدن افت کند، بتاکاروتن در بدن به ویتامین آ تبدیل میگردد.

تحقیقات در مورد مکملهای ویتامین آ نشان داده شده است که حتی افراد سیگاری سالم هم در مسیر تنفسی خود دچار کمبود ویتامین آ هستند. از این رو عاقلانه است که افراد سیگاری، به طور منظم غذاهای حاوی ویتامین آ و بتاکاروتن مصرف نمایند. انواع ماهی ها و خرچنگ، تامین کننده اسیدهای چرب امگای 3 هستند این اسیدهای چرب با واکنشهای التهابی بدن تداخل کرده و باعث تسکین حالت التهابی میگردد. تحقیقات نشان داده است که اسیدهای چرب امگا 3 یافت شده در روغن های ماهی ممکن است از بدن علیه برونشیت مزمن محافظت کنند. این محافظت ممکن است از تداخل اسیدهای چرب با آسیب التهابی که معمولا توسط سیگار ایجاد میگردد، ناشی گردد.

پرهیــــــــــــز غذایی :

از رژیمی که دچار فقر غذاهای پروتئینی، سبزیجات و میوه هاست، باید پرهیز نمود. دریافت غذاهای یکنواخت که حاوی تنوع پایین هستند با دامنه وسیع از فرآورده های تازه ، باید جایگزین گردد. سبزیجات و میوه های یخ زده، جانشین قابل قبولی برای سبزیجات رسیده و تازه است.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱٠:۳۱ ‎ق.ظ ; ۱۳۸۸/۸/۱٢