سینوزیت


سینوزیت مزمن چه علایمی دارد؟
در سینوزیت مزمن شدت علایم کم تر است و معمولاً درد یا تب وجود ندارد. از علایم سینوزیت مزمن، گرفتگی بینی و ترشحات مداوم از بینی و پشت گلو است . ممکن است کاهش حس چشایی و بویایی همراه با بوی بد دهان نیز وجود داشته باشد. سرفه های مزمن و تغییرات رفتاری در کودکان نیز گاهی از سینوزیت مزمن ناشی می شود.

آیا سینوزیت همیشه با سردرد همراه است؟
خیر، در بسیاری از موارد سینوزیت مزمن، سردرد وجود ندارد و در بسیاری از سردردها نیز اثری از سینوزیت دیده نمی شود.
معمولاً افراد هر نوع سر دردی را به سینوزیت نسبت می دهند و چون برای خوب شدن آنچه که به تصورشان سینوزیت است ، آنتی بیوتیک های زیادی مصرف می کنند و نتیجه ای نمی گیرند، این تفکر نادرست بر ایشان مستولی می شود که سینوزیت درمان شدنی نیست. در معاینه دقیق این دسته از بیماران مشخص می شود که سردردشان با سینوزیت هیچ ارتباطی ندارد، یعنی در واقع آنان به سینوزیت دچار نیستند و مشکل شان از علل دیگری ناشی می شود . به طور کلی سردرد، علامتی شایع برای بسیاری از اختلالات جسمی و عصبی است و در رسیدن به تشخیص سردرد باید همه علل را در نظر گرفت. گاهی اوقات منشأ برخی از سردردها را باید در بینی و سینوس جست و جو کرد، اما این به مفهوم سینوزیت چرکی نیست . برای نمونه ، بعضی افراد ( به علل مختلف ) دچار آلرژی بینی یا تورم مخاط بینی هستند و در مواقعی که ورم بینی افزایش یابد، منافذ سینوس ها بسته شده و ممکن است ایجاد درد کند، بی آنکه هیچ عفونتی در کار باشد . برخی افراد به محض مواجهه با باد سرد یا هوای خشک، دچار سردرد می شوند. در این افراد ممکن است تورم پدیدار شده در بینی ، به طور موقت و زودگذر موجب شود که ساختمان های مختلف داخل بینی با هم تماس پیدا کنند و درد ایجاد شود. این دردها نیز نشانه سینوزیت نیست. توصیه ساده برای کسانی که به این قبیل دردها دچار می شوند، این است که موقع درد، به جای قرص مسکن ، تنها از بخور ساده استفاده کنند. ساده ترین روش انجام این کار ، آن است که یک ظرف آب جوش را پس از برداشتن از روی منبع حرارتی در مقابل خود قرار دهند، پارچه ای روی سر خود بکشند، آن گاه هوای اشباع از رطوبت را استنشاق کنند. این عمل به باز شدن منافذ سینوس ها و روان شدن ترشحات کمک می کند.

آیا وجود ترشحات پشت گلو نشانه سینوزیت است؟
خیر، در بیشتر افرادی که تنها مشکل شان ترشحات پشت گلو است ، سینوزیت مطرح نیست. به طور کلی طی 24 ساعت ، پوشش سینوس ها و داخل بینی مقادیر زیادی مایع ترشح می کند. این مایع هم رطوبت مجاری تنفسی را تامین می کند و هم عمل تصفیه ذرات و مبارزه با میکروب ها را عهده دار است.
این مایع به طور دایم در جریان است، حدود هر 15 دقیقه تعویض و پس از خروج از سینوس ها ، از سوراخ های پشتی بینی به فضای پشت گلو وارد می شود . سپس بی آنکه متوجه شویم ، به سوی معده جاری می شود . این جریان ، پدیده ای طبیعی است و گواه بیماری خاصی نیست. ممکن است عوامل مختلفی سبب شود که این مایع بیش از حد غلیظ و چسبناک شده و به راحتی این مسیر را طی نکند. در این صورت ممکن است فرد آزرده و مجبور شود که پی در پی آن را از گلویش خارج کند، یا به اصطلاح گلویش را صاف کند. عواملی همچون خشکی و آلودگی هوا نیز می توانند این حالت را پدید آورند. گرچه ممکن است یکی از علایم سینوزیت، ترشحات زیاد و چرکی پشت گلو باشد، باید دقت داشت که هر ترشحی را به حساب ترشح چرکی نگذاشت . همان طور که در مورد تاثیرات محیطی اشاره شد، ممکن است عوامل غیر عفونی مانند آلرژی نیز موجب ازدیاد این ترشحات شوند.
هر چند هم این ترشحات غلیظ باشند، رنگ سفید یا شفاف آنها احتمال وجود عفونت باکتریایی را کم می کند، حتی زرد یا تیره شدن رنگ ترشحات نیز می تواند بدون وجود عفونت دیده شود. بنابراین بهتر است که بیماران ، در صورت مشاهده ترشحات پشت گلو، پیش از استفاده غیر ضروری از آنتی بیوتیک های مختلف ، به پزشک متخصص مراجعه کنند، تا با معاینه دقیق داخل بینی و پشت گلو، علت اصلی آن مشخص شود.

سینوزیت ممکن است چه عوارضی را در برداشته باشد؟
سینوزیت می تواند سه دسته عارضه ایجاد کند:
الف – عوارض محدود به خود سینوس ، که مهم ترین آنها تجمع ترشحات در پشت منفذ بسته شده ی سینوس است. این ترشحات به تدریج غلیظ و چسبنده می شود و ممکن است عفونت چرکی نیز به آن اضافه گردد.
با افزایش تدریجی ترشحات و خارج نشدن آن ، بر ساختمان های مجاور فشار وارد می شود و علایمی مانند جابه جایی چشم تظاهر می نماید .
ب- عفونت به کاسه چشم گسترش می یابد و موجب تورم پلک و در حالات شدید، تجمع چرک در فضای کاسه چشم می شود. در این حالت لازم است اقدامات درمانی فوری در جهت مهار عفونت سینوس صورت گیرد.
پ – عوارض مغزی مانند مننژیت و آبسه های مغزی.

میزان شیوع سینوزیت مزمن چقدر است و آیا آماری در این مورد وجود دارد؟
سینوزیت مزمن بیماری شایعی است . برای نمونه در سال 1995 شایع ترین بیماری مزمن در آمریکا سینوزیت مزمن اعلام شده است و در دهه اخیر نیز، میزان آن افزایش یافته است . شاید این افزایش تا اندازه ای مربوط به پیشرفت های اخیر در زمینه تشخیص بهتر و دقت بیشتر پزشکان در کشف این بیماری باشد.

سینوزیت چگونه تشخیص داده می شود؟
- تشخیص سینوزیت حاد در بیشتر مواقع از روی علایم بیمار و با معاینه ی دقیق وی ، بدون نیاز به عکسبرداری امکان پذیر است .
- در سینوزیت مزمن، معاینه دقیق داخل بینی تا حد زیادی به تشخیص کمک می کند . در صورتی که پزشک به سینوزیت مزمن مشکوک باشد، دو روش تشخیصی کمکی ، اطلاعات بیشتری را در اختیار قرار می دهد . یکی از این دو روش ، آندوسکوپی تشخیص بینی و سینوس و دیگریسی.تی.اسکن است . البته سی . تی . اسکن باید زمانی انجام شود، که عفونت بیمار مهار شده و بیمار در بهترین وضعیت ، از نظر درمان دارویی قرار داشته باشد؛ زیرا در صورتی که سی .تی .اسکن به هنگام عفونت ویروسی یا سرماخوردگی انجام شود، تغییراتی را در سینوس ها نشان می دهد که کاملا حاد بوده ، پس از مدت کوتاهی برطرف می شود و نمی تواند مبنای تصمیم گیری برای اقدامات درمانی باشد.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٧:٥٤ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/٧/۱۸